8 najczęstszych chorób narządu głosu powodujących chrypkę

Głównym sposobem leczenia większości zaburzeń głosu jest prowadzona przez logopedę (lub specjalistę emisji głosu) terapia głosu. W przypadku zaburzeń głosu, w których leczenie chirurgiczne lub farmakologiczne jest niezbędne, terapia głosu zwykle stanowi uzupełnienie leczenia. Program terapii zwykle obejmuje część pośrednią (higienę głosu, zmniejszenie przeciążania głosu) i bezpośrednią (ćwiczenia, dzięki którym tworzenie głosu jest bardziej ekonomiczne). Zastosowanie obu form przynosi największe korzyści. Świadczą o tym nie tylko badania, ale również wypowiedzi moich pacjentów, którzy angażując się w ćwiczenia głosu i regularnie ćwicząc osiągają sukces. Takie wiadomości dają mi siłę do działania:

niedomykalność głośni

Poniżej opisuję przyczyny i objawy najczęściej występujących patologii narządu głosu, w których ćwiczenia głosu, jak wspomniałam wyżej, są głównym lub uzupełniającym sposobem leczenia.

1. Dysfonia czynnościowa/dysfonia funkcjonalna

Przyczyny: Niewłaściwe używanie i nadużywanie głosu, czynniki psycho-emocjonalne (np. silny stres, przeżyta trauma, nieumiejętność wyrażania emocji).

Objawy: Szorstki, napięty głos, który szybko się męczy. Pacjent odczuwa nadmierne napięcie mięśni szyi i krtani, czemu zwykle towarzyszy wysoka pozycja krtani . W ocenie foniatrycznej i logopedycznej specjaliści stwierdzają nieprawidłowy sposób oddychania, nieprawidłowe tworzenie głosu i pogorszoną jakość głosu.

2. Guzki głosowe

Guzki głosowe w badaniu krtani są widoczne w postaci zgrubień, które występują po obu stronach fałdów głosowych. Oprócz częstego występowania u dorosłych kobiet, są najczęstszą przyczyną zaburzeń głosu u dzieci (częściej u chłopców niż u dziewczynek).

Przyczyny: Przeciążanie i nadużywanie głosu (włączając w to nadmierne, głośne mówienie, krzyki, wiwaty, głośny śmiech i płacz, nieprawidłową technikę emisji głosu). Oprócz tego, niektórzy badacze wiążą obecność guzków głosowych z refluksem krtaniowo-gardłowym i alergiami.

Objawy: Głównymi objawami jest uczucie suchości lub ucisku w gardle, obniżenie głosu, męczliwość głosu. Oprócz tego głos charakteryzuje się szorstkością, napięciem, jest niestabilny („łamie się”), a jego zakres jest ograniczony.

Dowiedz się więcej na temat guzków głosowych tutaj.

3. Refluksowe zapalenie krtani

Refluks krtaniowo-gardłowy (LPR), czyli wsteczny ruch zawartości żołądka do gardła i krtani powodujący uszkodzenie błony śluzowej jest uznawany za chorobę cywilizacyjną. Przypuszcza się, że dotyczy 50-78% osób, które zgłaszają się do lekarza z powodu dolegliwości głosowych oraz, że powoduje ponad 90% zaburzeń głosu u osób starszych . Refluks jest jedną z najczęstszych przyczyn pieczenia i drapania w gardle, chrypki, pokasływania, odchrząkiwania, spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła, przewlekłego zapalenia zatok oraz stanów zapalnych krtani, dotykający 8-20% ogółu populacji.

Objawy: Do głównych objawów należą chrypka (zwłaszcza poranna), przedłużony czas porannego „rozgrzania” głosu, uczucie przeszkody (guli) w gardle, chrząkanie, uczucie spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła, ból gardła, kaszel. Oprócz tego mogą się pojawić cuchnienie z ust, odbijanie, napięcie mięśni w okolicach krtani, duszność, zaburzenia połykania, męczliwość głosu.

Przyczyny: Głównymi przyczynami są nieodpowiednia dieta, niezdrowy styl życia, otyłość, stres oraz stosowanie pewnych leków (które mogą zarówno wywołać, jak i nasilić refluks) . Szczególnie szkodliwe są: przejadanie się, noszenie obcisłych ubrań i pasków, picie napojów gazowanych, jedzenie słodyczy i niezdrowych przekąsek oraz tłustych i smażonych potraw, leżenie zaraz po posiłku, jedzenie kolacji później niż 3 godziny przed snem, palenie papierosów i cygar, picie alkoholu, oraz szeroka gama leków.

Najnowsze badania pokazują, że w leczeniu refluksu należy rozpoczynać od modyfikacji stylu życia oraz diety.

4. Obrzęki Reinkego

Obrzęki Reinkego to łagodne, przerostowe zmiany fałdów głosowych, które występują głównie u kobiet pod postacią zmian obrzękowych na fałdach głosowych.

Objawy: Zakres zaburzeń głosu zależy od stopnia nasilenia patologii. Jednym z pierwszych objawów są zaburzenia głosu najczęściej pod postacią chrypki i obniżenia głosu (zwłaszcza u kobiet) i zawężeniu jego skali . Kobiety z obrzękami Reinke często są mylone podczas rozmowy telefonicznej z mężczyznami. Głos jest ochrypły, pozbawiony dźwięczności, jednostajny. W zaawansowanych stadiach mogą pojawić się trudności z oddychaniem i duszność, a w skrajnych przypadkach – nawet niewydolność oddechowa krtani.

Przyczyny: Występują głównie u kobiet palących papierosy. Wśród innych czynników wyróżnia się zaburzenia hormonalne, choroby tarczycy, chorobę refluksową, alergię oraz nieprawidłową emisję głosu .

5. Polip fałdu głosowego

Objawy: Zachrypnięty głos, męczliwość głosu.

Przyczyny: Istnieje kilka możliwych przyczyn powstawania polipów. Uważa się, że narażone są przede wszystkim osoby nieodpowiednio używające lub nadużywające głosu, czy to przez nadmierne, czy intensywne mówienie . Inne procesy drażniące, takie jak refluks, palenie tytoniu, wdychanie szkodliwych substancji chemicznych również mogą przyczyniać się do powstawania polipów.

Wskazówka: Specjaliści nie są zgodni co do złotego standardu leczenia polipów. Zwykle w przypadku tego typu zmian stosuje się mikrochirurgię, a następnie zaleca się terapię głosu, która ma ogromne znaczenie w zapobieganiu nawrotów polipów . Z kolei najnowsze badania sugerują, że terapia głosu przed operacją może przyczynić się do większego przestrzegania zaleceń, może doprowadzić do wystarczającej poprawy głosu i dzięki temu uczynić operację niepotrzebną . Z tego powodu wielu autorów sugeruje terapię głosu jako podstawowe leczenie polipów (szczególnie małych i średnich) . A operację wtedy, gdy zmiany są trwałe lub poprawa jakości głosu nie jest zadowalająca. Większość zgadza się co do tego, że duże polipy powinny zostać chirurgicznie usunięte, a następnie należy skierować pacjentów na pooperacyjną terapię głosu.

6. Torbiel fałdu głosowego

Objawy: Przewlekła chrypka, osłabiony, obniżony głos.

Przyczyny: Nadużywanie głosu, przewlekłe zapalenie krtani wtórne do refluksu żołądkowo-przełykowego lub infekcji górnych dróg oddechowych.

Wskazówka: Leczeniem z wyboru, które jest skuteczne i powoduje poprawę u większości pacjentów jest usunięcie chirurgiczne (mikrochirurgia) . Prawdopodobieństwo nawrotów torbieli jest niewielkie (w badaniu przeprowadzonym przez naukowców w San Antonio w Texasie po chirurgicznym usunięciu torbieli na 21 pacjentów tylko u 1 pacjenta pojawił się nawrót) . Rehabilitacja głosu jest ważnym uzupełnieniem leczenia w celu uzyskania odpowiedniej wydolności narządu głosu.

7. Jednostronne porażenie krtani

Objawy: Objawy różnią się w zależności od rodzaju porażenia. Do częstych objawów zalicza się chrypkę, męczliwość i osłabienie głosu, zawężenie skali oraz zbyt wysokie średnie położenie głosu mówionego. Ponadto skrócenie czasu fonacji, spłycenie oddechu z objawem świstu wdechowego . Dodatkowo mogą wystąpić trudności z połykaniem i stabilizacją ciała.

Przyczyny: Jedną z najczęstszych przyczyn są urazy jatrogenne (przede wszystkim powikłania w chirurgii tarczycy, w wyniku których dochodzi do uszkodzenia nerwu krtaniowego wstecznego, czasami również nerwu krtaniowego górnego) lub przyczyny idiopatyczne (samoistne), które najczęściej są związane z osłabieniem układu immunologicznego i infekcjami wirusowymi. Inne przyczyny obejmują urazy, choroby neurologiczne oraz nowotwory.

Leczenie: Celem leczenia jest przywrócenie sprawnego głosu i poprawa niewydolności głośni. Leczenie może polegać na terapii głosu, interwencji chirurgicznej lub obserwacji. O sposobie leczenia decyduje lekarz wraz z pacjentem na podstawie wyników badań oraz ‘zapotrzebowania’ pacjenta na głos. Wobec tego pacjenci z jednostronnym porażeniem krtani mogą otrzymać zalecenie jednej lub kilku opcji postępowania. Jeśli po 6 miesiącach terapii głosu jakość głosu nie wykazuje znacznej poprawy, to najczęściej zaleca się rozważenie wykonania mikrochirurgii krtani. W takim wypadku, mikrochirurgia i terapia głosowa przynoszą maksymalne korzyści.

W terapii głosu stosuje się szeroki zakres bezpośrednich i pośrednich zabiegów, m.in.: higienę głosu, ćwiczenia rozluźniające, ćwiczenia oddechowe, tryle warg i języka, Vocal Function Exercises, Resonant Voice, terapię manualną krtani, przedłużanie bezdźwięcznych i dźwięcznych spółgłosek oraz specjalne techniki jak mówienie „bum” zaraz po przełknięciu śliny z głową zbliżoną do klatki piersiowej, ćwiczenia głosowe w różnych ustawieniach głowy i szyi, ćwiczenia chrząkania, kaszlu, mówienie na wdechu czy falset.

8. Osłabienie głosu osób starszych (presbyfonia)

Objawy: Osłabienie głosu, przewlekła chrypka, szorstkość w głosie, zwiększony wysiłek podczas mówienia, męczliwość głosu, obniżenie wysokości głosu u kobiet a podwyższenie u mężczyzn.

Przyczyny: Głos osób starszych pogarsza się wraz z wiekiem. Wynika to z naturalnego, fizjologicznego procesu starzenia się organizmu. Proces starzenia głosu obejmuje zmiany w obrębie mięśni, błony śluzowej i innych struktur krtani oraz funkcjonowania układu oddechowego. Ponadto, do pogorszenia głosu prowadzi zmniejszenie elastyczności płuc, ograniczenie pojemności życiowej i usztywnienie klatki piersiowej.

Leczenie: Jeżeli problemy głosowe są uciążliwe, to warto podjąć leczenie. Obejmuje ono głównie terapię głosu, a liczne badania potwierdzają poprawę po terapii głosu osób starszych.

Wskazówka: Najlepiej przebadaną metodą w terapii głosu osób starszych jest Vocal Function Exercises. Ich skuteczność w terapii osób starszych została potwierdzona wielokrotnie . Wyniki dowodzą, że VFE poprawia stan wibracji fałdów głosowych dzięki poprawie funkcjonowania mięśni. Ćwiczenia pomagają też wzmocnić oddech, co wpłynęło na wydłużenie się czasu fonacji.

Literatura:

  • Agarwal J, Wong A, Karle W et all. Comparing short‐term outcomes of surgery and voice therapy for patients with vocal fold polyps. Laryngoscope 2019, 129:1067–1070.
  • Tibbetts KM, Dominguez LM, Simpson CB. Impact of Perioperative Voice Therapy on Outcomes in the Surgical Management of Vocal Fold Cysts. Journal of Voice 2018, Vol. 32, No. 3, pp. 347–351.
  • Walton C, Conway E, Blackshaw H. et all. Unilateral Vocal Fold Paralysis: A Systematic Review of Speech-Language Pathology Management. Journal of Voice 2017, Vol. 31, No. 4, pp. 509.e7–509.e22.
  • Ura-Sabat K, Niebudek-Bogusz E. Reinke’s Edema – diagnosis and management. Otorynolaryngologia 2017, 16(4): 131-135.
  • Lechien JR, Schindler A, Robotti C et all. Laryngopharyngeal reflux disease in singers: Pathophysiology, clinical findings and perspectives of a new patient-reported outcome instrument. European Annals of Otorhinolaryngology, Head and Neck Diseases 2019. Volume 136, Issue 3, Supplement, Pages S39-S43.
Pobierz darmowy fragment książki “głos jak dzwon”

KSIĄŻKA

57
  • + przesyłka – Pocztex 48 – 9,99 zł
  • WYSŁKA W CIĄGU 2-3 DNI ROBOCZYCH

KSIĄŻKA + KURS ONLINE

̶4̶5̶4̶ 397
  • Książka w cenie kursu!
  • Darmowa wysyłka książki!
  • Kurs dostępny natychmiast po zakupie

KURS ONLINE

397
  • Kurs dostępny natychmiast po zakupie