Chrypka? Sprawdź, czy masz zaburzenia głosu!

W tym artykule:

  • dowiesz się czym są zaburzenia głosu i czym mogą być spowodowane;
  • sprawdzisz jakie objawy, poza chrypką, mogą świadczyć o chorobie krtani;
  • sprawdzisz, czy masz objawy zaburzeń głosu;
  • poznasz najczęściej występujące choroby krtani, które objawiają się chrypką;
  • dowiesz się na czym polega ich leczenie.

Czym są zaburzenia głosu?

Zaburzenia głosu (inaczej „dysfonia”) charakteryzują się zmianami wysokości, głośności i jakości głosu. Częstymi objawami, odczuwalnymi w głosie, są: napięcie, osłabienie, szybka męczliwość, utrata głośności, chrypka, obniżenie lub podwyższenie głosu i łamanie się głosu [3]. W przypadku wokalistów pierwszymi objawami problemów z głosem jest niemożność śpiewania wysokich dźwięków i trudności ze śpiewaniem cicho. Te symptomy są przeszkodą w komunikacji i powodują obniżenie jakości życia i pracy.

Jakie są najczęstsze przyczyny zaburzeń głosu?

Przyczyn zaburzeń głosu jest wiele. Najczęstszymi są nieprawidłowa emisja głosu (nieprawidłowy sposób oddychania, wzmożona praca mięśni krtani, nieodpowiednia praca rezonatorów) oraz nadużywanie głosu (krzyk, mówienie w hałasie, częste i długie rozmowy (również telefoniczne), głośne i intensywne mówienie bez przerwy, głośny śmiech, płacz, wiwatowanie). Więcej przyczyn znajdziesz w poniższej tabeli.

chrypka

Opracowałam na podstawie: Morawska J., Niebudek-Bogusz E. Risk factors and prevalence of voice disorders in different occupational groups – a review of literature. Otorynolaryngologia 2017, 16(3): 94-102.

*Więcej na temat refluksu krtaniowo-gardłowego przeczytasz tutaj.

Co, oprócz chrypki, może wskazywać na zaburzenia głosu?

Zaburzenia głosu występują zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. Częstość ich występowania wzrasta wraz z wiekiem, dlatego znacznie częściej zmagają się z nimi osoby dorosłe.

Naukowcy szacują, że około 30% dorosłej populacji w pewnym momencie swojego życia doświadcza problemów z głosem[1]. To sporo kosztuje (nie tylko zdrowia), ponieważ potencjalne bezpośrednie koszty opieki zdrowotnej związane z diagnozą i postępowaniem w chorobach krtani i zaburzeniach głosu w Stanach Zjednoczonych w ciągu roku szacuje się na… 13 miliardów dolarów[2].

Poniżej zamieściłam listę znaków ostrzegawczych, które wskazują, że w krtani może dziać się coś niepokojącego[4]:

  • przedłużona chrypka (dłuższa niż dwa tygodnie);
  • nagły początek chrypki;
  • uporczywy kaszel;
  • ciągłe uczucie guli w gardle;
  • zmęczenie głosu; napięcie głosu;
  • niestabilny, łamiący się głos;
  • szorstki, zapowietrzony lub obniżony głos,
  • potrzeba ciągłego chrząkania,
  • przewlekłe zatkanie zatok,
  • wysiłek lub ból podczas lub po mówieniu/śpiewaniu,
  • utrata wysokich dźwięków lub osłabienie kondycji głosu w śpiewie.

Zrób badanie przesiewowe i przekonaj się, czy masz zaburzenia głosu

Poniżej znajduje się Badanie Przesiewowe Zaburzeń Głosu (SIVD)[5]. Uzupełnij tabelę umieszczając „X” w kolumnie, która najlepiej odzwierciedla częstość występowania u Ciebie poszczególnych objawów.

ObjawNigdyCzasamiPrawie ZawszeZawsze
Chrypka
Utrata głosu
Łamiący się głos
Obniżony głos
Wydzielina/ Śluz
Suchy kaszel
Kaszel z wydzieliną
Ból podczas mówienia
Ból podczas połykania
Wydzielina w gardle
Suchość w gardle
Napięcie podczas mówienia

Badanie przesiewowe zaburzeń głosu (The Screening Index for Voice Disorder SIVD). Tłumaczenie: Anna Kacprzak (Vox Ana)

Przyznaj sobie 1 punkt za każdy „X” postawiony w kolumnach „prawie zawsze” i „zawsze”. Nie dodawaj żadnego punktu za odpowiedź „nigdy” i „czasami”. Wynik całkowity oblicz przez dodanie do siebie wszystkich „X”-ów z obu kolumn – prawie zawsze i zawsze.

SUMA: …

Jeśli wynik wynosi 5 lub więcej punktów należy skonsultować się z lekarzem foniatrą, żeby w pełni zbadać głosowe dolegliwości.

Jeżeli Twój wynik wynosi 0 lub jest bliski zera, to oznacza to, że Twój wynik jest prawidłowy.

Jakie choroby krtani najczęściej powodują chrypkę?

Tak jak ból głowy jest objawem a nie diagnozą, tak samo jest z zaburzeniami głosu, czyli są jedynie objawami. Oznacza to, że aby skutecznie leczyć zaburzenia głosu wcześniej trzeba określić czym są spowodowane. Jak łatwo się domyślić, zakres przyczyn problemów z głosem jest szeroki, a poważniejsze stany wymagają natychmiastowego leczenia. Osoby, u których nagle pojawiła się chrypka i utrzymuje się przez 2 tygodnie, a jej przyczyna jest nieznana, powinny jak najszybciej zgłosić się do lekarza foniatry na badanie krtani. Ocena krtani jest niezbędna do oceny sytuacji i pozwala na przeprowadzenie dokładnej diagnozy[6].

Najczęściej występujące patologie narządu głosu to: czynnościowe zaburzenia głosu, guzki głosowe, refluksowe zapalenie krtani, obrzęki Reinke, polipy, torbiele i jednostronne porażenie krtani [7] .

Chrypka -jak leczyć?

Podstawowym sposobem leczenia większości zaburzeń głosu jest (prowadzona przez logopedę, foniatrę lub specjalistę emisji głosu) terapia głosu. W przypadku zaburzeń głosu, w których leczenie chirurgiczne lub farmakologiczne jest niezbędne, terapia głosu zwykle stanowi uzupełnienie leczenia[8]. O sposobie leczenia decyduje lekarz wraz z pacjentem na podstawie wyników badań.

W przypadku refluksu krtaniowo-gardłowego należy rozpoczynać od modyfikacji stylu życia oraz diety. U osób z nadwagą lub otyłością zaleca się redukcję masy ciała. Szczególnie szkodliwe są: przejadanie się, noszenie obcisłych ubrań i pasków, picie napojów gazowanych, jedzenie: słodyczy, niezdrowych przekąsek, tłustych i smażonych potraw, leżenie zaraz po posiłku, najadanie się na noc, palenie tytoniu, picie alkoholu oraz niektóre leki.

Na czym polega terapia/ trening głosu?

W kontekście nauki prawidłowej emisji głosu, w anglojęzycznych artykułach naukowych najczęściej pojawiają się takie sformułowania jak trening głosu(voice training), terapia głosu (voice therapy),czy rehabilitacja głosu (voice rehabilitation, voice treatment). Wszystkie te terminy oznaczają właściwie to samo, z tym, że trening kojarzy nam się bardziej ze wzmacnianiem zdrowego głosu, a terapia czy rehabilitacja z leczeniem zaburzeń. Mimo tej drobnej różnicy proces pracy nad głosem przebiega bardzo podobnie w obu przypadkach.

Celem terapii głosowej jest poprawa niewłaściwego użycia głosu i wzmocnienie mięśni krtani. Program terapii zwykle obejmuje część pośrednią (higienę głosu oraz ćwiczenia ustawienia głowy, ćwiczenia relaksacyjne i oddechowe) i bezpośrednią (ćwiczenia, dzięki którym tworzenie głosu jest bardziej efektywne). Zastosowanie obu form terapii przynosi największe korzyści osobom, którzy z niej korzystają.

Podsumowanie:

  1. Popularnymi objawami zaburzeń głosu są chrypka w głosie, osłabienie głosu, uczucie guli w gardle, pochrząkiwanie, męczliwość głosu, mówienie z wysiłkiem, łamanie się głosu, obniżenie lub podwyższenie naturalnej częstotliwości głosu.
  2. Powszechnymi przyczynami zaburzeń głosu są nadużywanie głosu, nieprawidłowa emisja głosu, niezdrowy styl życia, przyczyny emocjonalne (lęk, stres, depresja).
  3. Podstawowym sposobem leczenia większości zaburzeń głosu jest nauka prawidłowej emisji głosu (inaczej: trening głosu/ terapia głosu). Natomiast tam, gdzie postępowanie chirurgiczne lub farmakologiczne jest niezbędne, terapia głosu zwykle stanowi uzupełnienie leczenia.
Literatura:
  • [1] Roy N, Merrill RM, Gray SD, et al. Voice disorders in the general population: prevalence, risk factors, and occupational impact. Laryngoscope. 2005;115:1988–1995.
  • [2] Cohen SM, Kim J, Roy N, et al. Direct health care costs of laryngeal diseases and disorders. Laryngoscope. 2012;122:1582–1588.
  • [3] Schaeffer N. Toward a more quantitative measure to assess severity of dysphonia: preliminary observations. J Voice. 2008;12:004.
  • [4] Ragan K. Understanding Voice Doctors: Whom to Call and When to Call Them. Journal of Singing 2017. Volume 74, No. 1, pp. 000–000.
  • [5] Ghirardi AC, Ferreira LP, Giannini SP et all. Screening Index for Voice Disorder (SIVD):Development and Validation. Journal of Voice 2013, Vol. 27, No. 2, pp. 195-200.
  • [6] Rosen CA, et al. Advances in office-based diagnosis and treatment in laryngology. Laryngoscope 2009;119(suppl 2):S185–S212.
  • [7] Martins RH, do Amaral HA, Tavares EL et all. Voice Disorders: Etiology and Diagnosis. Journal of Voice 2016, Vol. 30, No. 6, pp. 761.e1–761.e9.
  • [8] Cohen SM, Dinan MA, Kim J, et al. Otolaryngology utilization of speechlanguage pathology services for voice disorders. Laryngoscope. 2016;126:906–912.

Proszę, daj znać w komentarzu, czy ten artykuł był dla Ciebie przydatny. Napisz jakie choroby krtani najbardziej Cię interesują. Czy chcesz, żebym szczegółowo opisała, którąś z nich?